Węgry

Porównywalny z polskim poziom rozwoju gospodarczego Węgier sprawia, że z powodzeniem działa tu już dużo naszych firm. Większość to przedstawicielstwa polskich przedsiębiorstw produkcyjnych. Sporo jest również handlowców, którzy zajmują się pośrednictwem w obrocie towarami i usługami pomiędzy Polską a Węgrami. Po wejściu obu krajów do Unii Europejskiej nie trzeba się już bowiem starać o pozwolenie na prace. Każdy obywatel Unii może przebywać na terytorium Węgier do 90 dni bez konieczności legalizacji pobytu.

Działalność gospodarcza prowadzona przez osoby fizyczne podlega rejestracji, podobnie jak w Polsce, w urzędach samorządu terytorialnego (Onkormanyzati Okmany Iroda). Spółki trzeba natomiast wpisać do węgierskiego rejestru handlowego. Rejestr prowadzony jest przez wydzielone wydziały w sądach. Kiedy działalność spółki będzie prowadzona w dziedzinach wymagających uzyskania zezwolenia albo koncesji (energetyka i przemysł zbrojeniowy), należy się o nie postarać jeszcze przed zarejestrowaniem firmy. Dokumentami niezbędnymi do rejestracji jest umowa spółki i potwierdzenie założenia konta bankowego. Konto bankowe jest zablokowane do momentu złożenia dokumentów spółki do sądu rejestrowego. Po zgłoszeniu firmy do rejestru należy się udać do Głównego Urzędu Statystycznego (KSHO) po numer, który jest odpowiednikiem naszego REGONU. W urzędzie skarbowym trzeba złożyć natomiast podanie o numer ewidencji podatnika APEH, a w TBK (odpowiednik ZUS-u) numer pozwalający rozliczać się z ubezpieczeń socjalnych. Sądowa opłata za zarejestrowanie spółki wynosi 2% kapitału zakładowego. Koszt opublikowania informacji o spółce w oficjalnym dzienniku urzędowym wynosi 20 tys. forintów.

Węgierska spółka z o.o. (Kft.) w swej formie jest bardzo podobną do polskiej. Spółka z o.o. posiada osobowość prawną a do jej założenia wymagany jest kapitał zakładowy wnoszony przez udziałowców spółki. Wysokość kapitału jest określona z góry i zadeklarowana w umowie. Prowadzenie spółki z o.o. na Węgrzech jest bezpieczne i chętnie wybierają ją inwestorzy ponieważ zgodnie z węgierskim prawem udziałowcy nie odpowiadają za długi spółki majątkiem osobistym. Proces rejestracji spółek na Węgrzech trwa około pięciu dni roboczych. Rejestracja spółki z o.o. odbywa się w sposób elektroniczny. Wskazane jest, aby zatrudnić prawnika do reprezentowania firmy, który sporządzi wszystkie dokumenty przy rejestracji spółki i upewni się, że wszystkie działania prawne zostaną podjęte. Co najmniej 50% kapitału zakładowego musi zostać zdeponowane na rachunku bankowym. Świadectwo depozytowe wydawane przez bank jest wykorzystania w procesie rejestracji. Wszystkie firmy muszą być zarejestrowane w rejestrze przedsiębiorców prowadzonym przez właściwy sąd. Po złożeniu wniosku, sąd zarejestruje spółkę w urzędzie skarbowym (dla celów VAT i podatku dochodowego) oraz w urzędzie statystycznym. Cały proces trwa nie więcej niż dwa dni. Ostatnim krokiem założycielskim spółki na Węgrzech jest rejestracja do ubezpieczeń społecznych. Procedura jest prosta i powinna zakończyć się w jeden dzień.

Zagraniczne podmioty gospodarcze mogą utworzyć na Węgrzech swoje filie (fióktelep) lub przedstawicielstwa handlowe (kereskedclmi kepviselet). Żeby podjąć taką działalność, konieczne jest dokonanie wpisu w rejestrze sądowym. Do zarejestrowania filii lub przedstawicielstwa potrzebne są dokumenty określające jego formę prawną, siedzibę, majątek, zakres działalności.

Przedsiębiorstwa zarejestrowane na Węgrzech płacą podatek CIT w wysokości 16%. To jedyny kraj środkowowschodniej Europy, w którym pobierany jest jeszcze lokalny podatek biznesowy od dochodu. Stawka podstawowa podatku VAT to 25% (stawka obniżona - 12% lub O%).

Każda osoba zamieszkała na Węgrzech na stałe lub tymczasowo (do 183 dni) musi płacić podatek od dochodów osobistych. Na Węgrzech istnieją trzy progi podatkowe, uzależnione od dochodów: do 600 tys. HUF (forintów) - 18%; od 600 tys. do 1,2 mln HUF - 26%; od 1,2 mln HUF - 38%. W rzeczywistości większość osób fizycznych płaci najwyższą 38 procentową stawkę.

Od stycznia 2003 r. obowiązuje ustawa o uproszczonym podatku od działalności gospodarczej - tzw. podatek EVA. Ten rodzaj opodatkowania jest najlepszy właśnie dla osób prowadzących indywidualną działalność gospodarczą. Płatnik tego podatku przestaje być płatnikiem VAT. Firmy, które wybiorą EVA, nie płacą podatku od osób prawnych. EVA można wybrać, jeżeli w roku poprzedzającym wybór wpływy powiększone o podatek VAT nie przekroczyły 15 mln forintów, bądź w roku wyboru nie przekroczą tej kwoty. Stawka EVA wynosi 15 procent.

Obowiązek opłacania składek na fundusz ubezpieczeń społecznych, tak jak w Polsce, rozłożony jest między pracobiorców i pracodawców. Pracodawca płaci 18% na ubezpieczenie społeczne i 11% na zdrowotne. Pracownik - 8,5% na pierwszy filar, 8% na drugi filar. Przedsiębiorcy płacą około 3% na fundusz ubezpieczeń zdrowotnych, 8% na ubezpieczenia emerytalne i l,5% na fundusz pracy.

Koszty założenia firmy zależą od jej formy prawnej. Najwięcej - 600 tys. forintów, kosztuje spółka akcyjna, 100 tys. forintów inna osoba prawna. Działalność bez osobowości prawnej kosztuje 50 tys. forintów. W razie samozatrudnienia przedsiębiorca musi się liczyć z wydatkiem rzędu 30 tys. forintów.

Źródło: miesięcznik "Profit"